szukaj
Wyszukaj w serwisie

Lądowanie w Normandii – o tym mogłeś nie wiedzieć cz. 2

Artur Hanula / 07.06.2019
Alianckie okręty desantowe zbliżają się do plaż Normandii, fot. wikimedia (domena publiczna)
Alianckie okręty desantowe zbliżają się do plaż Normandii, fot. wikimedia (domena publiczna)

6 czerwca 1944 r. rozpoczęła się jedna z najważniejszych operacji wojskowych II wojny światowej pod kryptonimem Overlord. W tych dniach szczególnie warto powspominać tamte wydarzenia. Nie skupiamy się jednak na raczej powszechnie znanych faktach, ale tych kwestiach, o których zdecydowanie mniej się mówi i pisze. Zapraszamy na drugą cześć ciekawostek poświęconych tamtym wydarzeniom.


Z pierwszą częścią można się zapoznać tutaj >>>

Lądowanie w Normandii jakiego (prawdopodobnie) nie znałeś

Wśród biorących udział w operacji Overlord zapoczątkowanej tzw. D-Day (w pierwszej części można przeczytać m.in. co oznaczają te pojęcia) znaleźli się także aktywni pisarze. Jednym z nich był J. D. Salinger. W bojowym plecaku oprócz niezbędnego ekwipunku żołnierza tkwił także manuskrypt z sześcioma rozdziałami jego powieści “Buszujący w zbożu”. Z kolei komandos Evelyn Waugh nie tracił ani chwili na froncie. Nawet gdy trafił do szpitala wykorzystał ten czas, aby dokończyć swoją nowelę “Powrót do Brideshead”.

J.D. Salinger, fot. wikimedia (domena publiczna)

Wielu piechurów, którzy brali udział w D-Day, postanowiło zrobić wszystko, aby zetknięcie z trudnymi realiami Normandii było możliwie najbardziej bezbolesne i komfortowe. Wielu z nich do tego celu wykorzystało m.in. pidżamy ukryte po mundurem. Takie posunięcie miało zabezpieczyć ich ciała m.in. przed otarciami, na jakie byli narażeni choćby przez kontakt z bardzo ciężkim plecakiem.

W sztabie amerykańskiego generała Eisenhowera znajdowała się podobno mapa. Nie byłoby w tym oczywiście nic nadzwyczajnego, ale trzeba wspomnieć, że chodzi o mapę dość oryginalną. Przypominała raczej olbrzymią grę planszową o powierzchni 25 m kw. Można było dowolnie modyfikować na niej szlaki inwazji alianckiej, a także z pomocą figurek i małych statków wizualizować sobie kolejne posunięcia.

Čeněk Chaloupka to czeski żołnierz, który trafił do obozu niemieckiego w Colditz przeznaczonego dla aliantów. Gdy przebywając w niewoli wraz z kolegami dowiedział się o lądowaniu w Normandii (jeńcy wykorzystali małe radio) obiecał, że jeśli do Bożego Narodzenia 1944 r. wojna się nie zakończy, będzie biegał w stroju Adama po dziedzińcu zamku. Jak wiemy, wojna przedłużyła się jeszcze do roku 1945. Czech jednak nie złamał danego słowa i najzwyczajniej w świecie w Wigilię Bożego Narodzenia roku 1944 wykonał postanowienie w temperaturze -7C.

Jeśli ktoś sądził, że brytyjski sejm (Izba Gmin) w dzień lądowania w Normandii będzie obradować tylko i wyłącznie o tym jakże znaczącym wydarzeniu ten jest w błędzie. Otóż politycy brytyjscy mieli podobno tego dnia zastanawiać się m.in. czy sprzątacze biur w Wielkiej Brytanii powinni nadal nosić miano “charladies” czy już nie.

Pamięć o bohaterach

Smutkiem może nas napawać fakt, iż obecnie żyje coraz mniej świadków i uczestników tamtych wydarzeń z 1944 r., coraz mniej bohaterów.

Na początku bieżącego roku informowaliśmy o śmierci i uroczystościach pogrzebowych majora Edwarda Podymy, weterana 1 Dywizji Pancernej gen. Maczka.

Mjr Edward Podyma/Fot. Conseil départemental de l’Orne

W kwietniu tego roku w Bayeux w Normandii odbyły się uroczystości związane z przywróceniem imienia i nazwiska na nagrobku polskiego żołnierza, Jana Skulińca z 1 Dywizji Pancernej, który dotychczas był pochowany jako osoba anonimowa.

Jeśli zaś chodzi o żyjących bohaterów, w maju br. w trakcie uroczystości upamiętniających zakończenie II wojny światowej w Europie i 1 Dywizję Pancerną zorganizowanych w katedrze Wojska Polskiego w Warszawie, uhonorowano jednego z ostatnich świadków operacji Overlord – majora Mariana Słowińskiego, świętującego 100 rocznicę urodzin.

Obecny czas jest doskonałą okazją do pamięci o wydarzeniach roku 1944, w których tak znaczącą rolę odegrali również Polacy.

Źródło: W tekście wykorzystano informacje zaczerpnięte głównie z: tvn24.pl, natemat.pl, polska-zbrojna.pl, Encyklopedia PWN