Apel Pamięci Powstańców Warszawskich w Paryżu

fot. Zbigniew Adamek

82. rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego. „Niech pamięć o ich odwadze, ideałach i ofierze złożonej na ołtarzu Ojczyzny żyje w naszych sercach i umysłach. Niech będzie przestrogą, ale i inspiracją dla przyszłych pokoleń Polaków”.

czytaj też: >>> Plaże w Normandii, miejsce desantu aliantów podczas D-Day, na liście UNESCO <<<

W sobotę, 1 sierpnia 2026 roku, Stowarzyszenie Samopomoc Polskich Kombatantów we Francji – Koło Paryż, przy współpracy organizacji polonijnych, kierując się poczuciem obowiązku wobec historii naszej Ojczyzny oraz odpowiedzialnością za zachowanie pamięci narodowej, zorganizowało uroczysty Apel Pamięci z okazji 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego.

Po raz kolejny oddaliśmy hołd Bohaterom Warszawy, którzy w 1944 roku stanęli do nierównej walki o wolność, godność i niepodległość Polski. Uroczystość odbyła się na paryskim cmentarzu Père-Lachaise, przy Pomniku Polskich Kombatantów Poległych za Francję, położonym w pobliżu głównego wejścia od strony placu Gambetta. Jest to miejsce szczególne – otoczone pomnikami poświęconymi żołnierzom wielu narodowości walczących o wolność Francji – które od wielu lat stanowi przestrzeń naszej wspólnej pamięci.

Tegoroczna uroczystość miała wyjątkowy i podniosły charakter. W duchowej jedności z Warszawą, dokładnie o godzinie 17.00 – Godzinie „W”, również w sercu Francji zatrzymaliśmy się, aby oddać cześć Powstańcom Warszawy. Piękna pogoda sprzyjała licznym odwiedzającym cmentarz, a przy pomniku zgromadzili się przedstawiciele środowisk kombatanckich, organizacji polonijnych, rodzin oraz Polonia z Paryża i okolic.

Zaszczycili nas swoją obecnością honorowi goście: Konsul Generalna RP w Paryżu Agnieszka Kozińska-Makowska wraz z wicekonsulem Marcinem Makowskim, którzy uczestniczyli w obchodach 82. rocznicy wybuchu Powstania Warszawskiego. Obecna była również Pani Sophie Karabef, emerytowana prezes Union des Anciens Combattants d’Aulnay-sous-Bois, od wielu lat związana z działalnością kombatancką i wspierająca polsko-francuskie inicjatywy patriotyczne.

W imieniu organizatora – Stowarzyszenia Samopomoc Polskich Kombatantów we Francji – Koło Paryż – gości powitała seniorka Stowarzyszenia i skarbnik Maria Dembińska, przedstawiając historię Powstania Warszawskiego oraz znaczenie organizowanej uroczystości dla środowiska polskiego we Francji.

Część artystyczną rozpoczęły wzruszające recytacje poezji patriotycznej w wykonaniu Mirosławy Niewińskiej, Teresy Wicher, Heleny Skrzypek oraz Beaty Maciejak. Wiersze przeplatane były pieśniami Powstania Warszawskiego przygotowanymi przez Mirosławę Woroniecką, członków Chóru „Piast” oraz grupę uzdolnionych artystycznie wolontariuszy Polonii.

Punktualnie o godzinie 17.00 zabrzmiała syrena Godziny „W”, po której wszyscy uczestnicy wspólnie odśpiewali Mazurka Dąbrowskiego, przy akompaniamencie Orkiestry Reprezentacyjnej Wojska Polskiego.

Następnie Zbigniew Adamek odczytał uroczysty Apel Pamięci, przypominający o bohaterstwie, poświęceniu i najwyższej ofierze Powstańców Warszawy.

Modlitwę za poległych poprowadziła Beata Maciejak, która – w związku z nieporozumieniem organizacyjnym dotyczącym obecności kapłana – podjęła się tej odpowiedzialnej posługi, nadając dalszej części uroczystości modlitewny i pełen zadumy charakter.

Kolejnym punktem programu było wystąpienie Krzysztofa Waledzika, który przedstawił historyczne tło Powstania Warszawskiego, przypominając ogrom cierpienia, heroizmu oraz cenę, jaką przez 63 dni walk zapłacili Powstańcy i mieszkańcy Warszawy za pragnienie wolności, niepodległości i godności.

Po części historycznej Konsul Generalna RP w Paryżu Agnieszka Kozińska-Makowska wraz z wicekonsulem Marcinem Makowskim złożyli wieniec w imieniu Ambasady RP i Konsulatu Generalnego RP w Paryżu.

Kwiaty złożyli również przedstawiciele Stowarzyszenia Samopomoc Polskich Kombatantów we Francji – Koło Paryż, a uczestnicy uroczystości zapalili znicze pamięci, oddając hołd swoim przodkom oraz wszystkim Bohaterom Powstania Warszawskiego.
Po złożeniu kwiatów głos zabrała Pani Konsul, dziękując organizatorom, artystom i wszystkim uczestnikom za pielęgnowanie pamięci narodowej poza granicami Ojczyzny. W swoim wystąpieniu podkreśliła, że takie uroczystości mają ogromne znaczenie historyczne, społeczne i wychowawcze. Są świadectwem, że Polacy mieszkający we Francji pozostają wierni swojej historii, potrafią jednoczyć się wokół najważniejszych wartości oraz przekazywać młodemu pokoleniu szacunek do Ojczyzny, jej Bohaterów i narodowego dziedzictwa.

Szczególnie wzruszającym momentem było rozdanie uczestnikom symbolicznych znaczków Polski Walczącej, przekazanych Polonii Francuskiej przez Muzeum Powstania Warszawskiego. Ten niewielki znak – słynna Kotwica Polski Walczącej – stał się symbolem odwagi, nadziei i niezłomności narodu polskiego podczas niemieckiej okupacji.

Uczestnicy otrzymali również okolicznościowy plakat wydany z okazji 82. rocznicy Powstania Warszawskiego. Dla środowiska kombatanckiego oraz Polonii był to niezwykle wzruszający gest pamięci i duchowej łączności z Warszawą.

Całość uroczystości profesjonalnie poprowadził Krzysztof Waledzik, dbając o jej podniosły przebieg i godną oprawę.

Pamięć o Powstańcach Warszawy nie jest jedynie wspomnieniem historii. Jest naszym moralnym obowiązkiem wobec tych, którzy oddali życie za wolną i niepodległą Polskę. To od nas zależy, czy kolejne pokolenia będą znały ich imiona, rozumiały sens ich ofiary i z dumą będą pielęgnować wartości, za które walczyli. Dopóki trwa pamięć – żyją także Bohaterowie.

Chwała Bohaterom!
Cześć i wieczna pamięć Powstańcom Warszawy!
Niech żyje Polska – wolna, niepodległa i suwerenna!

Tekst i zdjęcia:
Zbigniew Adamek

Publikujemy treść przemówienia o Powstaniu Warszawskim:

SPK PARIS
82. Rocznica wybuchu Powstania Warszawskiego
1 sierpnia 2026 r., godz. 17.00
Cmentarz Père-Lachaise w Paryżu

Szanowna Pani Konsul, Szanowny Panie Vice Konsulu
Przedstawiciele organizacji patriotycznych i polonijnych,
Drodzy Rodacy,

Spotykamy się dziś na Cmentarzu Père-Lachaise, przy Pomniku Polaków Poległych za Francję, aby oddać hołd bohaterom Powstania Warszawskiego – jednego z najtragiczniejszych, a zarazem najbardziej bohaterskich wydarzeń w historii Polski i Europy XX wieku.

1 sierpnia 1944 roku o godzinie 17.00, w godzinę „W”, Warszawa stanęła do walki z niemieckim okupantem. Po blisko pięciu latach terroru, masowych egzekucji i nieustannych represji żołnierze Armii Krajowej, wierni legalnemu Rządowi Rzeczypospolitej Polskiej na uchodźstwie w Londynie, podjęli decyzję o rozpoczęciu Powstania Warszawskiego.

Ich celem było wyzwolenie stolicy przed wkroczeniem Armii Czerwonej oraz zamanifestowanie wobec świata, że Polska pozostaje państwem niepodległym, zdolnym do samodzielnej walki o swoją wolność.

Do walki stanęło ponad 40 tysięcy żołnierzy Armii Krajowej, wspieranych przez tysiące mieszkańców Warszawy. Wśród nich byli harcerze Szarych Szeregów, studenci, robotnicy, lekarze, nauczyciele oraz młodzież, która często miała zaledwie piętnaście lub szesnaście lat. Walczyli z niezwykłą odwagą, mimo dramatycznego braku broni i amunicji.

Przez sześćdziesiąt trzy dni Warszawa była symbolem niezłomności. Mieszkańcy budowali barykady, organizowali szpitale polowe, ratowali rannych, utrzymywali łączność pomiędzy walczącymi oddziałami. Dzieci były łącznikami, kobiety sanitariuszkami, pielęgniarkami, a nierzadko także żołnierzami. Całe miasto stało się polem walki o wolność i godność człowieka.

Odpowiedź niemieckiego okupanta była barbarzyńska. Adolf Hitler wydał rozkaz zniszczenia Warszawy i wymordowania jej mieszkańców. Szczególnym symbolem tego okrucieństwa pozostaje Rzeź Woli, podczas której w ciągu kilku dni zamordowano około 50 tysięcy bezbronnych cywilów. Warszawa była systematycznie bombardowana, podpalana i obracana w ruinę.

Powstańcy nie zostali całkowicie pozostawieni sami sobie. Rząd Polski na uchodźstwie nieustannie zabiegał o pomoc aliantów. Brytyjczycy, Amerykanie oraz polscy lotnicy walczący w siłach alianckich przeprowadzali niezwykle trudne loty z baz we Włoszech, dostarczając broń, amunicję, lekarstwa i żywność. Były to jedne z najbardziej niebezpiecznych operacji lotniczych II wojny światowej. Wielu polskich i alianckich lotników oddało życie, niosąc pomoc walczącej Warszawie.

Pomoc ta okazała się jednak niewystarczająca. Większość zrzutów trafiała w ręce Niemców, a Związek Sowiecki przez wiele tygodni odmawiał alianckim samolotom możliwości lądowania na lotniskach znajdujących się pod jego kontrolą. Dopiero we wrześniu 1944 roku wyrażono zgodę na korzystanie z tych lotnisk, lecz było już za późno, aby odmienić losy Powstania.

Armia Czerwona, która dotarła na drugi brzeg Wisły, również nie udzieliła walczącej Warszawie oczekiwanej pomocy. Wielu historyków jest zgodnych, że decyzja Józefa Stalina o wstrzymaniu ofensywy miała charakter polityczny. Nie chciał on dopuścić do zwycięstwa Armii Krajowej, wiernej Rządowi Rzeczypospolitej Polskiej, gdyż planował podporządkowanie Polski Związkowi Sowieckiemu i narzucenie jej komunistycznego ustroju.
Po sześćdziesięciu trzech dniach heroicznej walki, pozbawieni wystarczającego wsparcia wojskowego i zaopatrzenia, powstańcy zostali zmuszeni do kapitulacji, podpisanej 2 października 1944 roku.

Bilans Powstania był tragiczny. Poległo około 16 tysięcy powstańców, około 20 tysięcy zostało rannych, a blisko 200 tysięcy mieszkańców Warszawy – przede wszystkim kobiet, dzieci i osób starszych – poniosło śmierć. Po kapitulacji Niemcy wypędzili ocalałą ludność, a następnie przystąpili do planowego niszczenia miasta. Ponad 80 procent zabudowy Warszawy legło w gruzach.

Mimo militarnej klęski Powstanie Warszawskie odniosło moralne zwycięstwo. Stało się symbolem niezłomnej walki o wolność, godność i prawo narodu do samostanowienia. Pokazało światu, że są wartości, których nie można zniszczyć ani siłą, ani terrorem.

Dziś, po osiemdziesięciu dwóch latach, oddajemy cześć wszystkim Powstańcom oraz mieszkańcom Warszawy, którzy złożyli najwyższą ofiarę za wolność Ojczyzny. Pamiętamy również o polskich i alianckich lotnikach, którzy ryzykowali własnym życiem, aby nieść pomoc walczącej stolicy.

Niech pamięć o Bohaterach Powstania Warszawskiego pozostanie żywa w naszych sercach i będzie przekazywana kolejnym pokoleniom jako świadectwo odwagi, patriotyzmu i miłości do Ojczyzny.
Cześć i chwała Bohaterom Powstania Warszawskiego!
Wieczna pamięć Poległym!
Niech żyje wolna i niepodległa Polska!