PolskiFR na wakacjach 8 #6 | Koloseum i jego tajemnice

fot. Artur Hanula / Polskifr.fr

W naszej tegorocznej wakacyjnej wędrówce docieramy do Koloseum – Symbolu Wiecznego Miasta. Z łac. Colosseum i wł. Colosseo znane jest też jako Amfiteatr Flawiuszów. To pokaźnych rozmiarów budowla w centrum Rzymu, zbudowana w I wieku n.e. Koloseum jest uważane za jeden z najważniejszych symboli starożytnego Rzymu. To bez wątpienia największa tego typu budowla, jaką kiedykolwiek stworzyła antyczna cywilizacja.

czytaj też: >>> Forum Romanum – serce antycznego Rzymu <<<

Budowę Koloseum rozpoczęto za panowania cesarza Wespazjana w latach 70–72 n.e. i ukończono w 80 r. n.e. już za panowania jego syna, Tytusa. Tak na marginesie dodajmy, że Tytus to ten władca, który jeszcze przed objęciem tronu cesarskiego zniszczył świątynię jerozolimską w 70 r. Cele budowy Koloseum były zarówno praktyczne, jak i polityczne – miało to być miejsce rozrywki dla mieszkańców Rzymu, a także symbol nowej władzy po rządach cesarza Nerona.

Według szacunków Koloseum mogło pomieścić od 50 do nawet 75 tys. widzów, którzy gromadzili się, aby oglądać walki gladiatorów, polowania na dzikie zwierzęta, pojedynki i różne widowiska. Wbrew obiegowej opinii najprawdopodobniej nie było to miejsce mordowania chrześcijanin, którzy ginęli w innych miejscach, np. w tzw. Cyrku Kaliguli-Nerona. Tak czy inaczej Koloseum stało się symbolicznym miejscem chrześcijaństwa, gdzie w każdy Wielki Piątek odprawiana jest uroczysta Droga Krzyżowa pod przewodnictwem papieża.

Architektura i konstrukcja

Amfiteatr Flawiuszów ma owalny kształt o wymiarach około 189 m długości i 156 m szerokości, a jego wysokość sięgała około 50–57 metrów. Koloseum zbudowano z trawertynu, tufów wulkanicznych oraz betonu, tworząc złożony system łuków i sklepionych przejść zapewniających stabilność konstrukcji.

Znajdowały się tam liczne poziomy trybun, podzielone według klasy społecznej – najniżej siedzieli elita i senatorowie, wyżej zwykli obywatele, a najwyżej kobiety i służba.

Koloseum miało także rozbudowany system cienienia areny za pomocą ogromnego velarium – płóciennej osłony, którą rozwijała załoga rzymskich marynarzy.

Losy po upadku Cesarstwa

Po upadku Cesarstwa Rzymskiego Koloseum stopniowo traciło swoją pierwotną funkcję. W kolejnych stuleciach było używane jako kościół, twierdza, a nawet źródło materiałów budowlanych – wiele kamieni trafiło później do innych rzymskich budynków.

Naturalne katastrofy, takie jak trzęsienia ziemi w średniowieczu, mocno uszkodziły strukturę, pozostawiając ją częściowo zrujnowaną. Szczególnie tragiczne w skutkach okazało się trzęsienie ziemi z 1349 r., która poważnie zniszczyło południową ścianę budowli, prowadząc do zawalenia dużej jej części.

Koloseum dziś

Dziś Koloseum jest jednym z najczęściej odwiedzanych zabytków świata, przyciągając miliony turystów rocznie. Znajduje się w samym sercu historycznego centrum Rzymu i jest wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO jako część historycznego centrum miasta.

W ostatnich latach w ramach udostępniono również niedawno odrestaurowany Tunel Kommodusa – tajne przejście cesarskie prowadzące na arenę, co stanowi nową atrakcję dla zwiedzających od 2025 roku. Nazwa tego przejścia nawiązuje do imienia cesarza, który panował w latach 180-192, choć tunel powstał już w I wieku. To jego spopularyzował słynny film „Gladiator” Ridleya Scotta. Kommodus rządził jak tyran. Według niektórych źródeł Kommodus miał nakazać montaż lustra na końcu tunelu, którym mógł się dostać do Koloseum bez narażania życia na kontakt z tłumem i potencjalnymi zamachowcami, a jednocześnie obserwować czy za rogiem nie kryje się wróg.

Dlaczego Koloseum jest ważne?

Koloseum nie tylko świadczy o potędze i organizacyjnych umiejętnościach starożytnych Rzymian, ale zachwyca kunsztem wykonania po dziś dzień. Jego koncepcje łuków, sklepienia i systemu zarządzania tłumem zainspirowały późniejsze budowle, w tym nowoczesne stadiony sportowe.

Podstawowe źródła informacji: britannica.com, unesco.org, romecolosseumtickets.tours, colosseodiroma.it, luxwisp.com, apnews.com, barcelo.com, architecturecourses.org, rmf24.pl, Wikipedia

*

Zapraszamy również do sięgania po poprzednie odcinki serii wakacyjnej.

>>> PolskiFR na wakacjach 8 #1 | Spacer przez Ogrody Tuileries do Luwru <<<

>>> PolskiFR na wakacjach 8 #2 | Zachwyt nad Albanią <<<

>>> PolskiFR na wakacjach 8 #3 | Porto ma w sobie to coś <<<

>>> PolskiFR na wakacjach 8 #4 | Braga – historia i współczesność <<<

>>> PolskiFR na wakacjach 8 #5 | Podziwiając Piazza Navona <<<