Ekspert: polskie szkoły za granicą tworzą wspólnoty i dają uczniom poczucie pewności siebie

Zdjęcie ilustracyjne, fot. pixabay.com

Szkoły polskie są ośrodkami polskości za granicą, tworzą wspólnoty, dają uczniom poczucie oparcia i pewności siebie – wskazał dyr. Ośrodka Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą Rafał Siemianowski. Działają one przy placówkach dyplomatycznych. Uczy się w nich blisko 17 tys. uczniów.

czytaj też: >>> Bp Chrząszcz do Polonii i Polaków za granicą: Jesteśmy jedną rodziną <<<

2 maja obchodzony jest Dzień Polonii i Polaków za Granicą. PAP zapytała dyrektora Ośrodka Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą (ORPEG) Rafała Siemianowskiego o oświatę polską za granicą.

– Działalność ORPEG jest bardzo ważnym elementem działalności państwa polskiego w zakresie polityki wobec Polonii i Polaków za granicą. Z jednej strony chodzi o pomoc i wspieranie w odkrywaniu przez dzieci i młodzież swoich polskich korzeni, poznawaniu historii i kultury kraju ich pochodzenia, pochodzenia ich rodziców czy pochodzenia dziadków. Ma to wymiar emocjonalny, sentymentalny. Z drugiej strony to wyjście ku przyszłości, otwieranie nowych perspektyw dla tych dzieci i młodzieży, zachęta do podjęcia w przyszłości studiów w Polsce czy związania się z naszym krajem poprzez karierę zawodową – powiedział.

Zauważył, że w ostatnich latach liczba dzieci i młodzieży w szkołach prowadzonych przez ORPEG zwiększa się.

– Oczywiście to wygląda bardzo różnie w różnych krajach, ale generalnie obserwujemy taki trend – zaznaczył.

Według niego związane to jest z pojawieniem się w ofercie edukacyjnej oddziałów dla dzieci w wieku od trzech do sześciu lat.

– W naszych oddziałach dziecięcych przez kilka godzin w tygodniu dzieci bawią się z rówieśnikami pod opieką wykwalifikowanej kadry pedagogicznej. W tym wieku dzieci przyswajają język w sposób naturalny, zanurzając się w nim. Taka nauka przynosi bardzo dobre efekty – wskazał Siemianowski.

Stąd, jak powiedział, otwierane są kolejne oddziały dziecięce. Jednocześnie zauważył, że dyrektorzy Szkół Polskich sygnalizują, że część uczniów kończy edukację w ich szkołach, gdyż całe rodziny po kilkunastu latach pobytu za granicą decydują się na powrót do Polski.

– Takie ruchy obserwujemy we Francji, Belgii czy w Wielka Brytania. Czy jest to stała tendencja i jak dużo rodzin wróci, pokaże nam czas – zaznaczył.

Zapytany, czy dzieciom, które korzystały z nauki w szkołach prowadzonych przez ORPEG, łatwiej jest po powrocie do kraju odnaleźć się w szkole w Polsce, wskazał na przykład własnej rodziny.

– Gdy byłem ambasadorem Polski w Królestwie Belgii, moja córka przez trzy lata chodziła do Szkoły Polskiej im. Joachima Lelewela w Brukseli. Zobaczyłem, jak ważną rolę spełnia ta szkoła. Przekonałem się, że nawet przy obojgu rodzicach mówiących po polsku, jak wiele można osiągnąć, gdy nauka prowadzona jest przez nauczycieli w sposób profesjonalny, systematyczny, oparty na podręcznikach zatwierdzonych przez polskie władze oświatowe – powiedział Siemianowski.

– Niezależnie od tego, czy rodzina, czy sam młody człowiek w przyszłości wróci do Polski, czy zostanie za granicą, warto, by uczył się języka polskiego, poznawał polską historię i kulturę, bo to go wzbogaca, rozszerza jego horyzonty, daje też poczucie oparcia i pewności siebie. W Szkołach Polskich uczniowie poznają swoich rówieśników z podobnymi lub zbliżonymi doświadczeniami – wskazał. – W szkołach polskich tworzy się wspólnota, wspólnota dzieci i młodzieży, wspólnota rodziców. Są one ośrodkami polskości, które gromadzą wokół siebie ludzi – dodał.

Ośrodek Rozwoju Polskiej Edukacji za Granicą jest państwową instytucją, której zadaniem jest wspieranie, rozwijanie i organizowanie edukacji polskiej poza granicami naszego kraju. Podlega Ministerstwu Edukacji Narodowej. Prowadzi 75 Szkół Polskich przy placówkach dyplomatycznych RP, ulokowanych w 36 krajach świata na 4 kontynentach, dla dzieci i młodzieży żyjących czasowo lub na stałe poza granicami naszego kraju, realizujących obowiązek szkolny w krajach zamieszkania. Szkoły Polskie prowadzą dla nich zazwyczaj w weekendy nauczanie uzupełniające w zakresie języka polskiego i wiedzy o Polsce. Są wśród nich duże szkoły, liczące po kilkuset uczniów, jak np. w Brukseli, Paryżu, Dublinie, jak i znacznie mniejsze, liczące kilkunastu czy kilkudziesięciu uczniów.

ORPEG prowadzi również kształcenie na odległość w Zespole Szkół im. Komisji Edukacji Narodowej, w którego skład wchodzą szkoła podstawowa i liceum ogólnokształcące. Oferuje naukę w dwóch planach nauczania: ramowym i uzupełniającym. Zajęcia są prowadzone w kilku strefach czasowych. Nauka w trybie ramowym dedykowana jest dzieciom i młodzieży, które wyjechały za granicę na określony okres, na przykład roku, jako sportowcy czy artyści. Uczeń uczy się online wszystkich przedmiotów ujętych na danym etapie edukacji, tak jak w szkole w Polsce. Realizując pełny plan nauczania, uczeń spełnia obowiązek szkolny lub obowiązek nauki w Polsce. Nie zwalnia to jednak jego rodziców z konieczności wywiązania się ze zobowiązań wynikających z lokalnego prawa oświatowego.

Z kolei kształcenie na odległość w trybie uzupełniającym organizowane jest dla przebywających w takich miejscach, gdzie nie ma możliwości organizacyjnych, finansowych i dużego zapotrzebowania na Szkoły Polskie, np. w Nowej Zelandii, Republice Zielonego Przylądka czy w Botswanie.

Nauka w szkołach ORPEG jest bezpłatna. Uczniowie otrzymują świadectwa szkolne oraz legitymacje, które są ważne na terenie Polski. Uczniowie szkoły podstawowej mają możliwość wypożyczenia podręczników szkolnych. Uczniowie realizujący ramowy plan nauczania przystępują do egzaminu ósmoklasisty oraz egzaminu maturalnego.

ORPEG sprawuje też opiekę nad tzw. nauczycielami kierowanymi, czyli nauczycielami wysyłanymi do pracy dydaktycznej za granicą, w środowiskach polonijnych, w organizacjach polskich i polonijnych, aby przekazywali tam wiedzę o Polsce i nauczali języka polskiego. Kierowani są oni do krajów Europy Środkowej i Wschodniej (m.in. Ukraina, Mołdawia, Łotwa), Azji Centralnej (Kazachstan) oraz Ameryki Południowej (Brazylia i Argentyna).

W szkołach polskich przy placówkach dyplomatycznych uczy się blisko 17 tys. uczniów, a z kształcenia na odległość korzysta ponad 2300 uczniów. Wszystkich nauczycieli, którzy są w orbicie działania ORPEG, jest blisko 800, w tym ponad 600 uczy w Szkołach Polskich.

Nauczanie w języku polskim za granicą prowadzone jest także przez szkoły społeczne prowadzone przez polonijne organizacje oświatowe, stowarzyszenia rodziców i polskie parafie. W Stanach Zjednoczonych, Wielkiej Brytanii, Irlandii szkoły prowadzone są przez organizacje zrzeszające szkoły i nauczycieli lub stowarzyszenia rodziców, na Wschodzie – przez organizacje polonijne. Z kolei w Niemczech i we Francji szkoły społeczne działają głównie przy parafiach. Nauczyciele uczący tam są wolontariuszami. Zajęcia odbywają się najczęściej w weekendy.

Nauczanie w języku polskim prowadzone jest też przez szkoły działające w obcych systemach edukacji.

źródło: PAP