132 lata temu urodziła się Maria Czapska; współpracowała z paryską „Kulturą”

Maria Dorota Hutten-Czapska, fot. wikimedia (domena publiczna)

Maria Czapska urodziła się 6 lutego 1894 r. w Pradze. Była historyczką literatury, eseistką, działaczką Rady Pomocy Żydom „Żegota”, a także współpracowała z paryską „Kulturą”.

Marii Dorocie Leopoldynie Czapskiej h. Leliwa przysługiwał tytuł hrabianki i właściwie nazywała się Hutten-Czapska, ale nie korzystała z tytulatury. W twórczości literackiej stosowała też pseudonimy: Dorota Obuchowicz, Maria Strzałkowska, Dorota Thun.

W latach 1925–1930 przebywała w Paryżu dzięki stypendium. Tam wraz z bratem Józefem Czapskim (który jest jednym z patronów 2026 roku) założyła grupę artystyczną. Poszukiwała materiałów na poczet biografii Adama Mickiewicza.

Po powrocie do ojczyzny uzyskała tytuł doktora filozofii na Uniwersytecie Warszawskim. W okresie międzywojennym publikowała różnorodne artykuły i analizy literackie w najważniejszych pismach. Współpracowała z Polskim Słownikiem Biograficznym. Umieściła m.in. wiele biogramów dotyczących swej rodziny, która wywodziła się z najzamożniejszej gałęzi rodu Czapskich.

W 1939 r. otrzymała literacką nagrodę „Wiadomości Literackich” za monografię „Ludwika Śniadecka” z 1938 r.

W czasie okupacji działała m.in. w konspiracyjnej organizacji pomocy Żydom „Żegota”. Po wojnie uciekła do Francji i tam pozostała do końca życia.

Maria Czapska była sygnatariuszką listu pisarzy polskich na Obczyźnie, którzy solidaryzowali się z sygnatariuszami protestu przeciwko zmianom w Konstytucji Polski Ludowej. W PRL informacje na temat Czapskiej cenzurowano, a jej nazwisko znajdowało się na specjalnej liście ludzi objętych całkowitym zakazem publikacji.

Współpracowała z „Kulturą” – słynnym miesięcznikiem literacko-politycznym polskiej emigracji wydawanym w Paryżu. Mieszkała w siedzibie redakcji w Maisons-Laffitte. Promowała kulturę polską za granicą, jednocześnie wspierając zachowanie tradycji wśród samych Polaków. Była członkiem Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie.

Czapska była Laureatką Nagrody Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie w 1975 roku, a wcześniej została odznaczona Srebrnym Wawrzynem Akademickim (5 listopada 1938).

Odeszła 6 czerwca 1981 roku w Maisons-Laffitte (Yvelines).

#OTD 132 lata temu urodziła się Maria Czapska – wybitna eseistka, historyczka literatury, jedna z ważnych postaci 🇵🇱 emigracji intelektualnej 📚.
Siostra Józefa Czapskiego. Kobieta pióra i odwagi. ✍️
Film „Polacy Światu” ⤵️
https://t.co/JFyQOiF2d6@PLenFrance @PLinCzechia

— Polacy Światu (@Polska) February 6, 2026

Źródła informacji: polonia-hautsdefrance.fr, Wikipedia

 

czytaj też: >>> 33 lata temu pod Paryżem zmarł Józef Czapski, malarz, patron roku 2026 <<<