szukaj
Wyszukaj w serwisie


100 lat temu rozpoczęła się Bitwa Warszawska; uczestniczył w niej Charles de Gaulle

Artur Hanula / 13.08.2020
Polski plakat rekrutacyjny z 1920 i Charles de Gaulle, fot. wikimedia (domena publiczna)
Polski plakat rekrutacyjny z 1920 i Charles de Gaulle, fot. wikimedia (domena publiczna)

Choć tzw. Bitwę Warszawską najczęściej kojarzymy z 15 sierpnia, to jednak 13 dzień tego miesiąca 1920 r. uznaje się powszechnie za datę jej rozpoczęcia. Powinniśmy pamiętać, że walczący Polacy zyskali czynne wsparcie m.in. od Francuzów. W szeregach obrońców Polski był m.in. prawie trzydziestoletni kpt Charles de Gaulle. Oznaki waleczności w jego postawie na ziemiach polskich przyniosły mu awans i odznaczenia.


13 sierpnia 1920 r. opuścili Warszawę przedstawiciele korpusów dyplomatycznych. Pozostało jedynie trzech przedstawicieli reprezentujących USA, Włochy i Watykan.

Aleksandr Jegorow, dowódca bolszewickiego Frontu Południowo-Zachodniego, otrzymał z Moskwy rozkaz przekazania XII Armii oraz I Armii Konnej Michaiłowi Tuchaczewskiemu, dowodzącemu Frontem Zachodnim.

Pierwszych pięciu marszałków Związku Radzieckiego w 1935 (od lewej: Michaił Tuchaczewski, Siemion Budionny, Klimient Woroszyłow, Wasilij Blücher i Aleksandr Jegorow), wikimedia (domena publiczna)

Tego samego dnia na północnym obszarze działań wojennych bolszewicy zgrupowani w IV Armii, wspierani przez ochotników Niemców z Prus Wschodnich, zdobyli Działdowo, które trafiło do rąk niemieckich, w których znajdowało się do 1914 r., a do Polski zostało przyłączone w 1919 r.

13 sierpnia 1920 r. to dzień intensywnych walk o przełamanie I linii polskiej obrony. W godzinach popołudniowych tego dnia bolszewikom udało się zdobyć Radzymin, położony 2 km za I linią obrony. Oznaczało to, że Bitwa Warszawska wkracza w decydującą fazę, gdyż miasto było już coraz bliżej. Na pomoc walczącym spieszyli także harcerze.

Polska piechota w okopie w pobliżu Radzymina. Żołnierz w centrum kadru ma na głowie hełm Adriana (powstał we Francji), pozostali maciejówki odziedziczone po Legionach Polskich, wikimedia (domena publiczna)

Jeśli chodzi o udział Francuzów w Bitwie Warszawskiej podkreślić należy np. wkład instruktorski, jaki wnieśli specjaliści wojskowi z tego państwa. Wiedza wyniesiona choćby z czasów I wojny światowej teraz była niezwykle cenna dla polskich obrońców stolicy. Szacuje się, że w ramach Bitwy Warszawskiej na ziemie polskie trafiło dziewięciu francuskich generałów, dwudziestu dziewięciu pułkowników, sześćdziesięciu trzech majorów, blisko dwustu kapitanów (w tym Charles de Gaulle, ale o tym za chwilę), ponad czterystu poruczników.

Spośród Francuzów wspierających Polaków w czasach Bitwy Warszawskiej wówczas najbardziej znany był gen. Maxime Veygand. W 1920 r. był jednym z członków Misji Międzysojuszniczej do Polski. W latach 1920 do 1922 stał na czele Misji Wojskowej w Polsce. Jej głównym celem było wsparcie Polski w kwestii szkolenia oraz zaopatrzenia.

Misja Międzysojusznicza do Polski, sierpień 1920. W pierwszym rzędzie od lewej: Edgar Vincent D’Abernon, Jean Jules Jusserand, gen. Maxime Weygand, Maurice Hankey, wikimedia (domena publiczna)

Jeśli zaś chcemy przyjrzeć się pierwszej bytności Charlesa de Gaulle’a na ziemiach polskich, musimy cofnąć się aż do połowy maja 1916 r. Wtedy to 26-letni Francuz, uczestnik I wojny światowej, trafił do niemieckiego obozu w Szczucinie (Galicja). Nie miał w zwyczaju siedzieć z założonymi rękami, dlatego wraz z dwoma towarzyszami (jeden był z pochodzenia Indonezyjczykiem) podjął próbę wydostania się z więzienia starym, sprawdzonym sposobem – kopiąc tunel. Niestety tym razem się nie udało i śmiałkowie zostali przetransportowani do innego ośrodka tym razem na terenie Bawarii. I tak na wizytach w więzieniach zleciała mu I wojna światowa. Kto by się wtedy spodziewał, że ten jeniec po latach odwiedzi Polskę już jako prezydent Republiki.

Tablica pamięci de Gaulle w Twierdzy Nysa, by Jacek Halicki – Praca własna, CC BY-SA 3.0 pl, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=35115773

Drugi raz Charles trafił do Polski razem z Błękitną Armią gen. Józefa Hallera, której kolejną rocznicę powstania obchodziliśmy na początku czerwca >>>. Nieco wcześniej zaciągnął się we Francji do 5 pułku strzelców (fr. 5 chasseurs polonais) w Sille-le-Guillaume. Po przybyciu nad Wisłę przez pewien czas był nawet wykładowcą wojskowości w Modlinie i Rembertowie. Mimo młodego wieku przekazywał swoją bogatą już wiedzę teoretyczną polskim oficerom. Niebawem jednak wrócił do ojczyzny, ale już w 1920 r. znów pojawił się w Polsce w ramach Francuskiej Misji Wojskowej, a jego marzeniem był udział w walkach z bolszewicką Rosją. Jako zdeklarowany i gorliwy katolik szczególnie cenił sobie starcie z ateistyczną potęgą. W kampanii polsko-bolszewickiej działał jako oficer wywiadu. Trzeba przyznać, że należał do grona żołnierzy, którzy wsławili się szczególnym bohaterstwem. Znalazło to swój wydźwięk w polskich odznaczeniach, jakie uzyskał de Gaulle: Virtuti Militari i Polonia Restituta (lipiec i sierpień 1920 r.).

Józef Haller von Hallenburg (1873–1960), fot. wikimedia (domena publiczna)

Historycy podkreślają, że Charles był początkowo nieco zdegustowany stosunkowo wysokim jego zdaniem poziomem zacofania Polaków. Jednakże liczne dowody odwagi i patriotyzmu Polaków szczególnie mocno uwydatnione zwłaszcza w walkach z bolszewikami wpłynęły na radykalną zmianę jego poglądów w tej materii.

Do wiosny 1921 r. de Gaulle przebywał nad Wisłą w ramach Francuskiej Misji, ale mimo propozycji dalszej pracy w Polsce, powrócił do Francji. W ramach ciekawostki możemy dodać, że wielki Francuz miał podobno w zwyczaju odwiedzać słynną warszawską cukiernię Bliklego. Do gustu przypadły mu też podobno huczne bale i towarzystwo zacnych polskim dam.

Więcej o relacjach Charlesa de Gaulle’a z Polską >>>

Możemy powiedzieć, że Bitwa Warszawska jest przykładem owocnego współdziałania Polaków i Francuzów. Warto także o tym aspekcie pamiętać świętując 100 rocznicę tej jednej z najważniejszych bitew w historii Europy i świata.

Źródła informacji: 1920.gov.pl, ciekawostkihistoryczne.pl, encyklopedia.pwn.pl

Czytaj też:

Bitwa Warszawska 1920: sto lat temu Józef Piłsudski objął dowództwo nad grupą uderzeniową >>> 

O Bitwie Warszawskiej po francusku >>>

Tutaj >>> można znaleźć film Jerzego Hoffmana „Bitwa Warszawska” na DVD w wersji francuskiej

Powstał wyjątkowy serwis na 100-lecie Bitwy Warszawskiej; jest dostępny także po francusku >>> 

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Avatar użytkownika, wgrany podczas tworzenia komentarza.


2024-07-13 23:15:14