Niezwykła bazylika Saint-Denis

Wielka południowa rozeta w bazylice Saint-Denis, fot. Mariola Kazimierczak

Trwają już prace rekonstrukcyjne wieży północnej bazyliki katedralnej w Saint-Denis. Rozebraną w XIX w. wieżę będzie wieńczyła iglica wznosząca się jak dawniej na wysokość prawie 90 metrów. Przedstawione tu zdjęcia zostały zrealizowane w dniu 3 stycznia 2026 roku, w święto św. Genowefy, a mało kto wie, że to właśnie św. Genowefa (420, Nanterre – 500 Paryż) przyczyniła się do rozwoju kultu św. Dionizego.

Imię biskupa Paryża pojawia się po raz pierwszy w dziele „Vie de Sainte Geneviève” („Życie Świętej Genowefy”) z 520 roku. Genowefa wywodziła się z zamożnej i wpływowej rodziny chrześcijańskiej. Jej ojciec, Gal, był generałem armii rzymskiej. Po śmierci rodziców, w wieku 15 lat, otrzymała z rąk biskupa Paryża welon dziewicy poświęconej Bogu. Ochroniła mieszkańców Paryża przed Attylą (451) i głodem (475). Szczególną czcią darzyła pierwszego biskupa Paryża, św. Dionizego, ściętego w 280 roku wraz z dwoma towarzyszami Rustykiem i Eleuteriuszem. Genowefa doprowadziła do wybudowania, około 475 r., na ich grobie prawdziwej kaplicy galijsko-rzymskiej, dokąd niejednokrotnie udała się z pielgrzymką. W krypcie zachował się fragment małego murku z tamtej budowli. W VII w. został tu pochowany król Franków Dagobert. To on ufundował w sąsiedztwie królewskie opactwo benedyktyńskie, które przetrwało aż do czasów Rewolucji francuskiej.

Bazylika jest dziełem opata Sugera z XII wieku. To tutaj narodziła się sztuka gotycka. Zbudowana pod kierownictwem opata Sugera, w latach 1140-1144, jest arcydziełem średniowiecznej architektury europejskiej. Gra świateł witrażowych jest tu fantastyczna. Deambulatorium, zostało zaprojektowane jako monumentalny relikwiarz, podwyższony w stosunku do reszty kościoła. W dniu konsekracji, 11 czerwca 1144 r., zostały tu przeniesione z krypty szczątki świętych. Wielcy tego świata pragnęli spocząć u boku św. Dionizego: 42 królów, 32 królowe, 63 książąt i księżniczek, dziesięciu wielkich sług królestwa. Obecnie znajduje się tu 70 nagrobnych posągów. Ze słynnych witraży z XII wieku zachowały się cztery mury okienne bazyliki, w tym dwie wielkie witrażowe rozety, oraz fragmenty rozrzucone i uzupełnione przez architekta Viollet-le-Duca w XIX wieku. Są to pierwsze witraże w regionie Île-de-France i jedne z najstarszych zachowanych w Europie. To one zainspirowały następnie budowę wielkich katedr poczynając od Notre-Dame. Zasłynęły dzięki wykorzystaniu bardzo drogiego minerału, błękitu kobaltowego, szczególnie w kaplicy Matki Bożej, z tym, że dzisiaj oglądamy ich kopie. Przepiękna fasada jest także dziełem opata Suger.

W 1966 r., bazylika została podniesiona do rangi katedry nowo utworzonego biskupstwa Saint-Denis-en-France. Obecny biskup to Étienne Guillet.

3 stycznia 2026 r. miała miejsce 15. diecezjalna pielgrzymka śladami św. Genowefy z udziałem biskupa Matthieu Rougé.

Zdjęcia: Mariola Kazimierczak

 

czytaj też: >>> Odkryj świętego #6 | Św. Genowefa – patronka Paryża i… dzieło “polskiego” Francuza <<<