190 lat temu odsłonięto Łuk Triumfalny w Paryżu

Artur Hanula / 29.07.2026

fot. Polskifr.fr / Artur Hanula

Budowa Łuku Triumfalnego w Paryżu rozpoczęła się w 1806 r., na zlecenie cesarza Napoleona I, który 2 grudnia 1805 r. odniósł spektakularne zwycięstwo pod Austerlitz. Po 30 latach Łuk został uroczyście odsłonięty 29 lipca 1836 r., za panowania Ludwika Filipa I. Architekturę konstrukcji zaprojektował Jean-François Chalgrin, a dekorację rzeźbiarską wykonało kilku artystów. Z okazji 190. rocznicy wydarzenia przypominamy kilka, może nieco mniej oczywistych, faktów z historii Łuku.

czytaj też: >>> Czy aby na pewno Łuk Triumfalny? <<<

1. Opakowany Łuk Triumfalny – dzieło sztuki współczesnej

W 2021 r. doszło do nietypowej inicjatywy. Łuk został tymczasowo pokryty materiałem artystycznym w srebrno-niebieskim kolorze, a dodatkowo opleciony czerwonym sznurem w ramach projektu „L’Arc de Triomphe, Wrapped”. Autorami projektu byli Christo (Christo Wladimirow Jawaszew) oraz Jeanne-Claude (Jeanne-Claude Denat de Guillebon). Co ciekawe, Christo planował tego typu inicjatywę już od lat 60. XX w. Upłynęło zatem ponad 60 lat, zanim został wcielony w życie, na kilka tygodni, i to już po śmierci pomysłodawców. Pomysł przyciągnął uwagę licznych przedstawicieli świata sztuki i turystów. Zapisał się jako unikalny, dla niektórych może nieco kontrowersyjny, moment w dziejach pomnika. Ciekawostką jest, że część materiałów po rozpakowaniu została ponownie wykorzystana i poddana recyklingowi, a część trafiła do projektów związanych z przygotowaniami do igrzysk.

2. Nie tylko rzeźby i inskrypcje

Być może nie każdy wie, że paryski Łuk Triumfalny to coś więcej niż monumentalna budowla pokryta imponującymi dekoracjami. Otóż wewnątrz można zwiedzić małe muzeum i ekspozycję połączoną z historią budowy.

3. Urbanistyczna symetria i plac budowy

Taka a nie inna lokalizacja Łuku Triumfalnego nie jest przypadkowa – to tzw. oś „L’Axe historique”, czyli urbanistyczna oś Paryża, łącząca Luwr, Pola Elizejskie i dzielnicę La Défense. Ta linia została zaplanowana nader precyzyjnie. Jest jednym z najlepszych przykładów klasycznego planowania miasta.

4. Napoleon nie dożył odsłonięcia Łuku

Łuk Triumfalny kojarzy się z osobą Napoleona i słusznie, bo powstał na jego rozkaz, natomiast cesarz Francuzów za życia nigdy nie przeszedł pod gotowym Łukiem, który ukończono dopiero piętnaście lat po jego śmierci. Warto nadmienić, że w 1810 r. zbudowano drewniany model pełnowymiarowy, przez który Napoleon przejechał podczas uroczystości związanych ze ślubem z Marią Ludwiką.

5. Symboliczne inskrypcje o ukrytym znaczeniu

Na wewnętrznych ścianach Łuku wyryto nazwiska francuskich generałów i bitew. Niektóre inskrypcje są podkreślone, co oznacza, że osoby te zginęły w walce. To mało znany detal, który czyni inskrypcje ciekawszym niż tylko zwyczajna lista nazwisk i zwycięstw. Nazwiska prezentują się w 40 kolumnach, na 4 filarach pomnika. Upamiętniono 660 osób, głównie generałów, którzy służyli w okresie I Republiki francuskiej (1792–1804) i I Cesarstwa francuskiego (1804–1815). Jeśli chodzi o bitwy, upamiętniono ich 158, które odbyły się w okresie I Republiki francuskiej (1792–1804) i I Cesarstwa francuskiego (1804–1815).

6. Pomnik nie tylko triumfu, ale i porażek

Idea powstania Łuku Triumfalnego skupiała się na upamiętnieniu francuskich zwycięstw. Okazało się jednak, że monument był też świadkiem francuskich porażek i okupacji. Można tu wspomnieć choćby przemarsz wojsk niemieckich po wojnie francusko-pruskiej oraz paradę wojsk nazistowskich po zdobyciu Francji.

7. Incydent przy Wiecznym Płomieniu

W 2025 r. wiele mówiło się o osobie, która zapaliła papierosa przy Wiecznym Płomieniu pamięci pod Łukiem. Wydarzenie to uznano za profanację. Ogłoszono cofnięcie zezwolenia na pobyt i rozpoczęto procedurę wydalenia. To jeden z dowodów na to, że Łuk Triumfalny jest traktowany jako miejsce głębokiego szacunku i pamięci.

8. Wizytówka turystyczna i miejsce ceremonii pamięci

Każdego wieczora odbywa się ceremonia odnowienia Wiecznego Płomienia pod Grobem Nieznanego Żołnierza. Często biorą w tym udział weterani i stowarzyszenia pamięci.

Galeria zdjęć: Polskifr.fr / Artur Hanula